RIBIZLE I ZEMLJIŠTE

Kategorija: Ostalo Autor Voćar Pogodaka: 2270

AGROEKOLOŠKI USLOVI ZA GAJENJE RIBIZLE.Ribizla se uspešno gaji u uslovima umereno kontinentalne klime, pa i severnije. Ova podnevlja se karakterišu prohladnim letima, velikom količinom padavina i visokom vlažnoćom vazduha. Od klimatskih činioca za gajenje ribizle, od najvećeg značaja su: svetlost, temperatura, vlažnost i vetar. Za visoku i redovnu rodnost  ribizla zahteva jaču osvetljenost, zato je treba gajiti na osvetljenim mestima u čistoj kulturi.

Ribizla veoma dobro podnosi niske temperature. Od sve tri vrste, najotpornija je crna ribizla. Ona može da podnese i do – 33 C˚ u periodu zimskog mirovanja. Ribizli najviše odgovaraju priplaninska područija sa srednjom letnjom tempe - raturom vazduha od 17 C˚ do 18 C˚.

Ribizle su nešto osetljivije prema poznim prolećnim mrazevima, jer relativno rano kreću sa vegetacijom (od polovine februara do polovine marta). Crna ribizla počinje vegetaciju na temperaturi od 2 C˚ do 5 C˚, a cvetanje se obavlja pri temperaturi od 12 C˚. Ako se u to vreme temperature snize ispod – 5 C˚ onda mogu da izmrznu cvetni pupoljci.

Sorte ribizle su više osetljive na visoke temperature i sušu, nego na niske temperature. Crne ribizle su više osetljive prema visokim tempe - raturama kada su u kombinaciji sa intenzivnim osunčavanjem. Temperature preko 30 C˚ oštećuju list, a u krajnjem slučaju može doći do prevremenog opadanja lišća, što utiče na smanjenje prinosa i kvaliteta ploda. Ribizle su vrste koje za uspešno gajenje zahtevaju veliku vlažnost zemljišta i vazduha. Gajenje ribizla je rentabilno u krajevima sa godišnjom sumom padavina većom od 800 mm vodenog taloga, sa ravnomernim rasporedom u toku vegetacije. U suprotnom obavezno je navodnjavanje. Sušu najlakše podnosi zlatna ribizla, crvena i bela su umereno osetljive, dok je najosetljivija crna ribizla. Za uspešno gajenje ribizle relativna vlažnost vazduha treba da se kreće od 80 – 85 %, a u letnjim mesecima od 70 – 80 %. Za uspešnu proizvodnju ribizle zemljište je veoma važan činilac. Ribizli odgovaraju duboka, stukturna i drenirana zemljišta, sa dobrim vodenim režimom, bogata humusom i važnim biogenim elementima (kalcijum i fosfor). Ribizla se može gajiti na zemljištima sa pH od 5,5 - 7. Alkalna i vrlo kisela zemljišta,  kao i suviše laka ili suviše teška i nepropusna zemljišta, nisu pogodna za gajenje ribizle. Ribizla se moze uspešno gajiti u priplaninskim  područijima na nadmorskoj visini od 400 do 1000 metara. Na nižim terenima, ispod 400 m i južnim ekspozicijama moguća je pojava paleža lišća i prevremeno opadanje lišća. Na manjim nadmor - skim visinama preporučuju se severni položaji, dok su na nadmorskim visinama iznad 1000 metara pogodniji južni položaji.

Dipl.ing.Živomir Nikolić

PSSS Kruševac